Gaur egindako Justizia Konferentzia Sektorialean, Ministerioak eta autonomia erkidegoek aho batez erabaki dute lege hau abenduaren 31n ezartzea ia lurralde osoan amaitzea.
Datu ofizialek legearen emaitza onak islatzen dituzte, eta, hari esker, egiteke dauden komunikazio-ekintzak %36 murriztu dira, eta epaien exekuzioak, %30. Era berean, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak jakitera eman duenez, auzi zibil berrien %31ko beherakada izan da, Gatazka Konpontzeko Baliabide Egokiak (MASC) direla eta.
Felix Bolaños Presidentetza, Justizia eta Gorteekiko Harremanetarako ministroa izan da astelehen honetan bideokonferentziaren bidez egin den Justiziaren Konferentzia Sektorialaren buru.
Bileran, ministroak Justiziaren Zerbitzu Publikoaren Eraginkortasunaren Legearen lehen datuak aurkeztu ditu, eta dagoeneko emaitza ukigarriak ematen ari da prozedurak arintzean, helburu nagusietako bat baita. Arauak, joan den apiriletik indarrean dagoeneak, lortu du egiteke dauden komunikazio ekintzak ( jakinarazpenak, eskakizunak, etab.) % 36 murriztea lortu du aztertutako erkidegoetan. Era berean, epaien exekuzioak arintzean ere eraginkortasuna erakutsi du, zenbait lurraldetan % 69raino jaitsita. Gainera, herritarrek ia 98.400 izapide judizial egin dituzte dagoeneko Udalerriko Justizia Bulegoetan, ekainean sortu zenetik. Lehen ez zegoen jarduera horiek edozein udalerritatik telematikoki burutzeko aukerarik.
Akordioa aho batez
Bileran, giro amultsuan, autonomia-erkidegoek eta Ministerioak orain arte egindako ahalegin eta lan bikaina partekatu dute, eta legea ezartzeko hirugarren eta azken faserako egindako lana aztertu dute, abenduaren 31rako aurreikusita dagoena. Fase horrek esan nahi du 100 Auzialdiko Auzitegi jarriko direla martxan Barruti judicial handietan, hala nola, Bartzelonan, Madrilen, Zaragozan, Palman edo Valladoliden.
Ildo horretan, aho batez erabaki dute hiri handietako auzialdiko auzitegi guztiei laguntza teknikoa emango dieten bulego judizialak abenduaren 31tik aurrera jarriko direla martxan, Oviedon, Gijonen eta Avilesen izan ezik, otsailaren 15ean egingo baitute, alderdi judizial horiei azken doikuntza teknikoak egin ahal izateko.
Era berean, Ministerioak eta autonomia erkidegoek aho batez erabaki dute barruti judizial guztiei nolabaiteko malgutasuna ematea, hala eskatzen duten ekipoak pixkanaka abian jartzeko, antolaketa beharren eta lan kargen arabera, inolako eraginik izan gabe herritarrei ematen zaien justizia-zerbitzu publikoan. Nolanahi ere, giza baliabideak eta baliabide materialak auzialdiko auzitegien esku daude dagoeneko.
Efizientziaren Legeak Justiziaren egiturazko erreformarik handiena suposatzen du hamarkadetan, eta bere helburua zerbitzu publiko arinagoa, modernoagoa eta herritarrengandik hurbilago bihurtzea da
.
Arintasun gehiago eta auzi gutxiago
XIX. mendean diseinatutako planta judizial bat modernizatzen duen antolaketa-erreforma bat sartzen du legeak: pertsona bakarreko epaitegi tradizionalak (3.800) auzialdiko 431 auzitegi bihurtzen ditu, kide anitzeko organoak, epaileak atal espezializatuetan (zibila, penala, emakumeen aurkako indarkeria, etab.) banatuak, laguntza teknikorako bulego judizial bakarra dutenak. Horrek bizkortasun handiagoa ahalbidetzen du, baliabideak optimizatzen direlako, lan-kargak hobeto banatzen direlako eta beharretara egokitzeko malgutasun handiagoa lortzen delako.
Legeak aurreikusten zuen bezala, 300 auzialdiko auzitegi baino gehiago martxan jarri dira aurten, gorabehera nabarmenik gabe, eta Ministerioak dagoeneko ebaluatu ahal izan ditu lehen emaitzak. Andaluzian, bidaltzeke dauden komunikazio-ekitaldiak %43,8 jaitsi da, Valentziako Erkidegoan %34 eta Kanariar Uharteetan %22. Datuak dituzten 7 erkidegoen batez bestekoa % 36koa da.
Ministerioaren ebaluazioak, halaber, arintasuna erakusten du epaien betearazpenean. Andaluzian, onarpenaren zain dauden exekuzioen murrizketa %69koa da, Gaztela-Mantxan %55ekoa, Katalunian eta Valentziako Erkidegoan %27koa eta Murtziako Eskualdean %15ekoa. Aztertutako erkidegoen batez bestekoa %30ekoa da. (Uztailaren 1etik aurrera, Justizia Auzitegi Nagusietako gobernu-idazkariek emandako Auzialdiko Auzitegien datuak).
Kasuen murrizketa
Bestalde, Efizientziaren Legeak funtsezko aldaketa prozesala jasotzen du auziak murrizteko, parteen arteko elkarrizketaren kultura sustatzeko eta gatazken izapideak arintzeko. Gai zibiletan eta merkataritza gaietan Gatazkak Konpontzeko Baliabide Egokietara (MASC) jotzeko betebeharra da, edozein prozesu judizial hasi aurretik.
Ildo horretan, legeak lehen emaitza positiboak ere erakusten ditu. Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren datuen arabera, urteko hirugarren hiruhilekoan %30,9ko beherakada izan da Espainia osoko jurisdikzio zibilean izandako auzi berrien kopuruan.
Inplementazio koordinatua
Legea ezartzen hasi zenetik, Ministerioak autonomia erkidegoekin sortutako lan talde teknikoak 27 jarraipen- eta koordinazio-bilera egin ditu, eta urtean zehar zazpi batzorde sektorial ere egin dira. Halaber, epaile, Justizia Administrazioaren abokatu eta funtzionarioentzat arau berriari buruzko prestakuntza-plan zabala antolatu du Ministerioak, baita lurralde osoan zehar egindako hamarnaka saio dituzten sentsibilizazio-programa bat ere operadore juridikoentzat. 280 informazio-saio egin dira auzialdiko auzitegiei buruz, digitalizazioko 305 prestakuntza-ikastaro, 15.000 matrikulatu baino gehiagorekin, eta Zerbitzu Komunetako Zuzendarien Jardunaldi bat, 300 parte-hartzaile ingururekin.
Finantzaketari dagokionez, Ministerioak 325 milioi euro baino gehiagoko inbertsioa egin du, Europako funtsetatik datozenak, Transferitutako Justiziaren eskumena duten 12 erkidegoetan. Gainera, gogoratu behar da Efizientziaren Legeak 300 milioi euro inguru aurreztuko dituela datozen 10 urteetan arlo horretako eskumena transferituta duten 12 autonomia erkidegoetan.
Ministerioan urte luzez landutako erreforma honek Justiziaren eraldaketarik handiena ekarriko du XIX. mendetik hona. Guztion konpromisoari esker lortutako hobekuntza: autonomia-erkidegoak, epaileak, magistratuak, Justizia Administrazioaren abokatuak eta Justiziako funtzionarioak, besteak beste.
